Γενικά

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ένα είδος καρκίνου που ξεκινά ως υπερ-ανάπτυξη κυττάρων στους πνεύμονες. Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως.

Οι καπνιστές είναι σε μεγαλύτερο κίνδυνο για εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα, ενώ ο κίνδυνος αυτός είναι ανάλογος του χρόνου και του αριθμού των τσιγάρων που καπνίζουν. Η διακοπή του καπνίσματος, ακόμα και μετά από πολλά χρόνια, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου του πνεύμονα. Ωστόσο, καρκίνο του πνεύμονα μπορεί να εμφανίσουν και μη καπνιστές.

Συμπτώματα

Ο καρκίνος του πνεύμονα συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά του στάδια, αλλά αργότερα, όταν η νόσος είναι πιο εκτεταμένη.

Σημεία και συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα αποτελούν:

  • Νεοεμφανιζόμενος βήχας που δεν υποχωρεί
  • Πόνος στο στήθος
  • Αιμόπτυση
  • Βράγχος φωνής
  • Κόβεται η ανάσα
  • Συριγμός
  • Πόνος στα οστά
  • Πονοκέφαλος
  • Απώλεια βάρους
  • Ανορεξία
  • Οίδημα στο πρόσωπο και στον τράχηλο

Παθοφυσιολογία

Ο καρκίνος του πνεύμονα οφείλεται σε αλλαγή στο DNA των κυττάρων του πνεύμονα. Στο DNA ενός κυττάρου βρίσκονται οι πληροφορίες για τη ρύθμισή του.

Στα υγιή κύτταρα το DNA ρυθμίζει την ανάπτυξη και τον ελεγχόμενο πολλαπλασιασμό τους, καθώς και πότε θα πεθάνουν. Στα καρκινικά κύτταρα το DNA δίνει άλλες οδηγίες, οδηγώντας τα σε ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό, χωρίς να
πραγματοποιείται παράλληλα και ο προγραμματισμένος θάνατος των κυττάρων αυτών. Έτσι δημιουργείται ο όγκος.

Ο όγκος μπορεί να αναπτυχθεί και να διηθήσει και να καταστρέψει τους γύρω υγιείς ιστούς, και με τον καιρό να καταφέρει να ξεφύγει και να ταξιδέψει σε άλλα μέρη του σώματος, δημιουργώντας τις μεταστάσεις.

Αν είστε καπνιστής και δεν μπορείτε να διακόψετε το κάπνισμα, κλείστε ένα ραντεβού με επαγγελματία υγείας, ώστε να σας καθοδηγήσει και να σας προτείνει μεθόδους διακοπής, όπως συμβουλευτική, φαρμακευτική αγωγή και προϊόντα υποκατάστασης νικοτίνης.

Τύποι

Ο καρκίνος του πνεύμονα χωρίζεται σε δύο βασικούς τύπους, βάσει της μορφολογίας των καρκινικών κυττάρων στο μικροσκόπιο. Η ομάδα ιατρών αποφασίζει για το θεραπευτικό πλάνο λαμβάνοντας υπόψιν σε ποια από τις δύο αυτές κατηγορίες κατατάσσεται ο όγκος.

  • Μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα. Ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα αφορά σχεδόν αποκλειστικά τους βαρείς καπνιστές και είναι λιγότερο συχνός από τον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα.
  • Μη- μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα. Στον μη-μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα εντάσσονται διάφοροι τύποι καρκίνου του πνεύμονα, όπως το πλακώδες, το αδενοκαρκίνωμα και το γιγαντοκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα.

Παράγοντες ρίσκου

Ο κίνδυνος να αναπτύξει κάποιος καρκίνο του πνεύμονα αυξάνεται σημαντικά όσα περισσότερα τσιγάρα καπνίζει μέσα στην ημέρα, αλλά και όσα περισσότερα χρόνια καπνίζει. Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο, ακόμα και μετά από πολλά χρόνια καπνίσματος.

  • Παθητικό κάπνισμα

Ακόμα και εάν κάποιος δεν καπνίζει, η έκθεση στον καπνό από τσιγάρο που καπνίζουν οι γύρω του τον θέτει σε κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα. Η εισπνοή καπνού τσιγάρου από άλλα άτομα που καπνίζουν, ονομάζεται παθητικό
κάπνισμα.

  • Ιστορικό ακτινοθεραπείας θώρακα

Κάποιος που έχει υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία στην περιοχή του θώρακα στο παρελθόν για άλλο λόγο, έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει καρκίνο του πνεύμονα.

  • Έκθεση σε ραδόνιο

Το ραδόνιο αποτελεί φυσική πηγή ακτινοβολίας, το οποίο προέρχεται από τη φυσική διάσπαση του ραδίου που υπάρχει στο έδαφος και στα πετρώματα της γης. Είναι ένα άχρωμο, άοσμο και άγευστο αέριο που ως ιδανικό αέριο είναι χημικά αδρανές.

Το ράδιο ανήκει στην οικογένεια της ραδιενεργούς σειράς του Ουρανίου 238 (U-238), το οποίο βρίσκεται στο έδαφος και στα πετρώματα της γης, καθώς και στα οικοδομικά υλικά προερχόμενα από αυτά. Το ραδόνιο εισέρχεται στον οργανισμό μέσω της αναπνευστικής οδού και έχει συνδεθεί με την αύξηση του κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα σε άτομα που εκτίθενται σε αυτό. Ο κίνδυνος συσχετίζεται με την χρονική διάρκεια της έκθεσης και με το επίπεδο συγκέντρωσης του ραδονίου στο οποίο εκτίθενται τα άτομα. Την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε
πληθώρα μελετών με σκοπό την εκτίμηση της συγκέντρωσης ραδονίου σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές και ανάλογα με την εποχή. Η συγκέντρωση του ραδονίου παρουσιάζει διακύμανση σε περιοχές που υπάρχουν σπήλαια και ιαματικά λουτρά, καθώς το επίπεδο ραδονίου είναι υψηλότερο, ενώ το επίπεδο ραδονίου είναι υψηλότερο στις μονοκατοικίες και στους πρώτους ορόφους των πολυκατοικιών.

  • Έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες

Η έκθεση στο χώρο εργασίας κάποιου σε καρκινογόνες ουσίες, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα. Οι καρκινογόνες ουσίες που συνδέονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα περιλαμβάνουν τον αμίαντο, το αρσενικό, το χρώμιο και το νικέλιο.

  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα

Άτομα με ιστορικό καρκίνου του πνεύμονα στην οικογένεια (γονείς,αδέλφια ή παιδιά), έχουν αυξημένο κίνδυνο εκδήλωσης καρκίνου του πνεύμονα.

Ακτινοθεραπεία

Η ακτινοθεραπεία αποτελεί σημαντική θεραπευτική μέθοδο για την αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα. Μπορεί να αξιοποιηθεί συνεργικά μαζί με τη συνδυασμένη χορήγηση συστηματικής θεραπείας για πιο προχωρημένα στάδια της νόσου, που δεν επιδέχονται χειρουργικής αντιμετώπισης, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν ο όγκος έχει ακόμα μικρό μέγεθος και δεν διαπιστώνεται λεμφαδενική νόσος, μπορεί να αξιοποιηθεί και ως ριζική θεραπεία κατάλυσης του όγκου (ακτινοχειρουργική). Η ακτινοθεραπεία μπορεί ακόμα να χορηγηθεί επικουρικά μετά από τη χειρουργική
εκτομή του όγκου, σε περιπτώσεις υφολικής εκτομής, αλλά και σε ενδεχόμενη υποτροπή μετά το χειρουργείο.